Potop szwedzki, czyli styl skandynawski w polskich domach

Projektant wnętrz na urlopie, czyli zawsze w pracy

Jednym z moich zainteresowań są podróże, a w nich odkrywanie inspiracji, nowych wnętrzarskich rozwiązań, ale też zgłębianie historii trendów i nurtów w projektowaniu i spoglądanie na nie świeżym okiem. Na podróżniczym blogu Filmowe Szlaki, który prowadzimy z mężem, pojawił się wpis o krótkim weekendowym wypadzie do Sztokholmu. Wspomnienie szwedzkiego city break jest świetną okazją do zgłębienia stylu skandynawskiego.

Widok na Sztokholm

Powstanie i historia stylu skandynawskiego

Chyba nie ma osoby, która by się nie spotkała ze stylem skandynawskim we wnętrzu. Ta stylistyka zagościła u nas jakieś dziesięć lat temu, zadomowiła i trzyma się mocno. Mimo pewnej ewolucji, którą ten styl przechodzi przez ostatni sezon, nie widać końca zainteresowania skandynawskim wnętrzem.

Początki skandynawskiego nurtu projektowania sięgają pierwszej dekady XX wieku, kiedy to w Danii pojawił się magazyn „Skønvirke”, który promował nowy styl duński we wzornictwie użytkowym, architekturze i wnętrzach. Jednocześnie w Szwecji działał malarz i architekt wnętrz Carl Larsson (1853 – 1919). Jego cenione akwarele i oleje przedstawiały często wnętrza szwedzkich domów. Jasna, pastelowa kolorystyka i lekkość budowały postrzeganie dobrze zaprojektowanych wnętrz i elementów wyposażenia.

Jeden z rysunków Carla Larssona, na którym znalazło się wnętrze szwedzkiego domu.

Rozkwit skandynawskiego wzornictwa użytkowego przypada na lata 30. do 70. XX wieku i wiąże się z działalnością takich projektantów jak Arne Jacobsen (duński architekt i projektant, autor ikonicznych krzeseł, np. Swan), Alvar Aalto (Fin znany z mebli i przedmiotów codziennego użytku), Poul Henningsen (Duńczyk, autor projektów takich lamp jak słynny „Karczoch”), Verner Panton (słynne duńskie krzesła z tworzywa sztucznego) czy Maija Isola (drukowane tkaniny i tapety, do dziś popularne wzory). W latach 50. do 70. przyznawano nagrodę Lunninga dla najlepszych przedstawicieli wzornictwa z krajów skandynawskich: Danii, Finlandii, Szwecji i Norwegii.

Wnętrze domu Alvara Aalto, obecnie muzeum, to przykład stylu skandynawskiego we wnętrzu.

Pokój 606 Hotelu Royal SAS w Kopenhadze autorstwa Arne Jacobsena. niektóre oryginalne wnętrza zachowane są do dziś.

Styl skandynawski przeżywa swoją drugą młodość

Styl pochodzący z poszczególnych skandynawskich krajów nieco różni się od siebie, ale więcej je łączy niż dzieli.

Jakie są główne cechy stylu skandynawskiego?

Uporządkowanie:

Przede wszystkim styl skandynawski cechuje funkcjonalizm i minimalizm, a formy są wpisane w podstawowe figury geometryczne. Nie jest to jednak styl zupełnie podporządkowany funkcji jak modernizm. Przedmioty mają wyszukany kształt, starannie zaprojektowany, nic nie jest zostawione przypadkowi.

Naturalne materiały:

Wzornictwo skandynawskie to pochwała naturalnych materiałów, dzięki czemu wnętrze jest ciepłe i przytulne. Na podłodze króluje drewno: dąb lub sosna. Meble, również kuchenne, także są wykonane z tego szlachetnego materiału. We wnętrzach skandynawskich chętnie goszczą czerwone cegły, rzadko natomiast korzysta się z chłodnego kamienia.

Pastelowe kolory:

Można zauważyć nienachlaną inspirację naturą, surowym północnym pejzażem, kolorystyka odpowiada barwom chłodnego, krótkiego lata i przedłużającej się zimy. Deski podłogowe są często ługowane i bielone, przez co zyskują pastelowy odcień. Na ścianach króluje złamana biel i odcienie szarości. Jako akcent pojawiają się odcienie wrzosowe, pudrowego różu, zieleni i jasnego błękitu

Światło we wnętrzu:

Tak ważne w krajach Północy światło naturalne nie jest blokowane przez ciężkie zasłony. Oświetlenie sztuczne jest ciepłe. Oświetlenie podzielone jest na strefy, tworząc różne sceny świetlne: od dyskretnego oświetlenia po rzęsiście oświetlone pomieszczenie. Oświetlenie pełni także konkretne funkcje: od ogólne, przez robocze, po dekoracyjne. Skandynawowie nie żałują lamp.

Meble i dodatki:

Meble są lekkie i funkcjonalne, często to są sprytne meble, które łączą różne funkcje w przemyślny sposób. Nierzadko trafiają się dodatki i meble DIY, czyli własnoręcznie robione. Przez umiejętne eksponowanie drobnych elementów wyposażenia i dodatków, styl skandynawski zbliża się do stylistyki rustykalnej. Wiele tekstylnych dodatków takich jak pledy, narzuty, dywany, chodniczki ocieplają skandynawskie wnętrza.

Wybrane przykłady nowoczesnego stylu skandynawskiego we wnętrzu.

Pułapki stylu skandynawskiego. Jakich błędów nie popełnić?

W Polsce styl skandynawski kojarzy się głównie z Ikeą. Między innymi z tego powodu łatwo wpaść w pułapkę tworzenia wnętrza katalogowego, pozbawionego indywidualnego charakteru. Ponieważ Ikea jest sklepem stosunkowo tanim (biorąc pod uwagę stosunek jakości i wzornictwa do ceny, ogólnie uważam że to dobry sklep i często z niego korzystam w projektach) i łatwo dostępnym (meble są dostępne od ręki), styl skandynawski to często niestety styl ikeowy, budżetowy. Jak nie dać się złapać w taką pułapkę? Przede wszystkim, zatroszczyć się o indywidualny charakter wnętrza, warto zadbać o mocny akcent we wnętrzu, tak zwany „eye catcher”: może to być mocny kolor jeden ze ścian, efektowny mebel, lampa lub rękodzieło. W miarę możliwości należy stosować naturalne materiały: drewno na podłodze (choćby deski fornirowane), czy drewniane lub fornirowane drewnem meble. Masowo produkowane ozdoby z marketów lepiej sobie odpuścić: można poświęcić czas, by wyszukać coś na jarmarku rękodzieła, w antykwariacie lub przywieźć coś z podróży. Jeżeli interesuje nas czysty styl skandynawski, nie obędzie się bez zakupu oryginalnych mebli i dodatków klasycznych projektantów skandynawskich.

Sklepy ze skandynawskimi meblami i skandynawskie marki

Gdzie oprócz Ikei można kupić ciekawe meble, lampy i dodatki w stylu skandynawskim? Na drugim biegunie cenowym jest duński sklep BoConcept. Przeważnie skandynawskie wzornictwo (choć nie tylko) oferują sklepy Moma Studio lub internetowe: Dutchhouse.pl, warty wspomnienia jest także North&South Home – nshome.pl. Polskie meble o skandynawskim wzornictwie, sprzedawane zresztą również na północnym rynku, to na przykład Scandisofa. Typowo skandynawskie marki wyposażenia wnętrz to między innymi HK Living, Dutchbone, Muuto, Carl Hansen & Son, Normann Copenhagen, Flos, Fritz Hansen, Voga czy Marimekko.

Przykłady klasycznych skandynawskich elementów wyposażenia wnętrz

Styl skandynawski w Sztokholmie

Wspomniany na początku weekend w Sztokholmie przyniósł ze sobą możliwość spotkania stylu skandynawskiego w jego naturalnym środowisku. Hotel, restauracje, kawiarnie, a nawet modernistyczne komnaty Zamku Królewskiego – wszystko to przesiąknięte było duchem praktycznego, funkcjonalnego stylu. Wysmakowane, nieprzesadzone, z idealnie dobraną kolorystyką, wyposażeniem i oświetleniem. Oprócz poznawania użycia stylu skandynawskiego na co dzień, w Muzeum Nordyckim można było prześledzić historię rozwoju stylu i zobaczyć ikony szwedzkiego designu. W Skansenie zaś czuliśmy się trochę jak w środku „Dzieci z Bullerbyn”: dawne zabudowania wiejskie i małomiasteczkowe wprowadzały w klimat Szwecji sprzed wzorniczego przebudzenia z początku XX wieku. Ale nawet w tych wnętrzach króluje uporządkowana prostota i pragmatyczna skromność, a naturalne materiały są ładnie wyeksponowane, nie ukrywane pod warstwami tynku i farby. Choćby krótka wizyta w którymś z krajów skandynawskich to pozycja obowiązkowa dla miłośników stylu scandii.

Jeśli chcesz przeczytać o weekendowym wypadzie do stolicy Szwecji, wskazówkach praktycznych i polecanych miejscach, zapraszam na bloga Filmowe Szlaki do artykułu o Stockholm city break

Niektóre stacje metra w Sztokholmie są ciekawie zaaranżowane.
Nordiska – Muzeum Nordyckie w Sztokholmie
Wnętrze Muzeum Nordyckiego w Sztokholmie
Wnętrze we wnętrzu, czyli rozwój szwedzkiego projektowania wnętrz. Ekspozycja stała w Muzeum Nordiska, Sztokholm
Ikony szwedzkiego designu we wnętrzu. Muzeum Nordiska, Sztokholm
Wnętrza Zamku Królewskiego w Sztokholmie to nie tylko pałacowy barok, ale także styl skandynawski w eleganckim wydaniu
Skansen, czyli dawna wieś i miasteczko szwedzkie
Wnętrza domostw w Skansenie w Sztokholmie, czyli styl skandynawski trafia pod strzechy. Dosłownie!

Dodaj komentarz